Waarom de Wet kwaliteit incassodienstverlening is ingevoerd
Met de invoering van de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) heeft de wetgever een duidelijke koers uitgezet: meer bescherming voor consumenten en hogere kwaliteitseisen voor incassodienstverleners. De wet is ingevoerd naar aanleiding van aanhoudende signalen over misstanden in de incassopraktijk, zoals onduidelijke vorderingen, onterechte kosten en intimiderende benaderingen. Met de Wki wordt beoogd het vertrouwen in de incassobranche te herstellen en de professionaliteit structureel te verbeteren.
Verplichte registratie in het Register incassodienstverlening
Een kernonderdeel van de wet is de verplichting voor incassodienstverleners om zich te registreren in het Register incassodienstverlening. Dit register bevat uitsluitend partijen die zonder tussenkomst van een rechter schulden van natuurlijke personen incasseren en die voldoen aan de wettelijke kwaliteits- en zorgvuldigheidseisen. Bestaande incassodienstverleners zijn wettelijk verplicht zich uiterlijk 1 april 2025 te registreren. Zonder registratie mogen zij geen buitengerechtelijke incassowerkzaamheden verrichten.
Bestuurlijke sancties bij niet-naleving
De gevolgen van het niet naleven van deze registratieplicht zijn aanzienlijk. Een niet-geregistreerd incassobureau handelt in strijd met de wet en kan door de toezichthouder worden verplicht zijn werkzaamheden onmiddellijk te staken. Daarnaast kan een bestuurlijke boete worden opgelegd. In ernstige of structurele gevallen kan de toezichthouder besluiten de overtreding openbaar te maken, wat kan leiden tot aanzienlijke reputatieschade richting opdrachtgevers en samenwerkingspartners.
Risico voor de opdrachtgever
Ook civielrechtelijk zijn de risico’s groot. Incassohandelingen die zijn verricht door een niet-geregistreerd incassobureau kunnen als onrechtmatig worden aangemerkt. In gerechtelijke procedures kan dit ertoe leiden dat gevorderde incassokosten worden afgewezen. In sommige gevallen kan zelfs aansprakelijkheid ontstaan voor de schade die is veroorzaakt, niet alleen voor het incassobureau zelf, maar mogelijk ook voor de opdrachtgever die een onbevoegde partij heeft ingeschakeld. Rechters kunnen dit meewegen bij de ambtshalve toetsing en bij de beoordeling van consumentenbescherming.
Extra bescherming voor schuldenaren vanaf 2026
De positie van schuldenaren wordt de komende jaren verder versterkt. Vanaf 1 oktober 2026 hoeven mensen met een schuld uitsluitend nog in actie te komen wanneer zij worden benaderd door een incassodienstverlener die daadwerkelijk is opgenomen in het Register incassodienstverlening. Benaderingen door niet-geregistreerde partijen hoeven dan niet meer te worden opgevolgd.
Gerechtsdeurwaarders vallen buiten de Wki
De Wet kwaliteit incassodienstverlening is voor wat betreft de registratieplicht niet van toepassing op gerechtsdeurwaarders. Zij vallen reeds onder een strikt wettelijk kader, inclusief tuchtrecht en intensief toezicht. Gerechtsdeurwaarders zijn gebonden aan de Gerechtsdeurwaarderswet, het Btag, het toezicht van het Bureau Financieel Toezicht en het tuchtrecht van de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders. Daarmee is hun beroepsuitoefening al langdurig en diepgaand gereguleerd, waardoor aanvullende registratie onder de Wki niet noodzakelijk is.
Geen ruimte voor vrijblijvendheid in de incassopraktijk
De Wet kwaliteit incassodienstverlening laat daarmee weinig ruimte voor vrijblijvendheid. De wet onderstreept dat incasseren een maatschappelijke verantwoordelijkheid is en dat alleen professionele, transparante en gecontroleerde partijen nog actief mogen zijn op deze markt. Incassobureaus die zich bedienen van ongewenste intimidatiepraktijken dienen zo snel mogelijk te worden aangepakt door Justis (onderdeel van het Ministerie van Justitie & Veiligheid).
Advies aan bedrijven en ondernemers
Voor bedrijven en ondernemers betekent dit dat het steeds belangrijker wordt om bewust te kiezen aan wie zij hun openstaande vorderingen toevertrouwen. Werken met een correcte, geregistreerde partij voorkomt juridische risico’s, afwijzing van incassokosten en reputatieschade.
Wilt u weten of een incassobureau bevoegd is om buitengerechtelijke incassowerkzaamheden te verrichten? Controleer dit dan in het officiële register van Justis:
https://www.justis.nl/registers/register-incassodienstverlening
