Makkelijk en snel incasseren binnen Europa

Op 12 december 2008 is de Verordening tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure in werking treden. Daarmee zal in grensoverschrijdende gevallen de incasso van niet-betwiste opeisbare geldvorderingen binnen de EU (met uitzondering van Denemarken) eenvoudiger, sneller en goedkoper worden.

Het voordeel van de Europese betalingsbevelprocedure is dat deze wordt gevoerd met gebruik van standaardformulieren, waarvan de inhoud voor alle lidstaten gelijk is. De schuldeiser die een betalingsbevel wil verkrijgen hoeft om die reden geen documenten te laten vertalen en bespaart zich de daarmee gemoeide kosten. Ook is voor de procedure de inschakeling van een advocaat niet verplicht, zodat geen kosten voor juridische bijstand hoeven te worden gemaakt.

Voor welke vorderingen kan een betalingsbevel worden verkregen?
Een Europees betalingsbevel kan worden verkregen voor opeisbare geldvorderingen die voortvloeien uit een burgerlijke of handelszaak, die het karakter van een "grensoverschrijdende vordering" hebben. Van een grensoverschrijdende vordering is doorgaans sprake als de schuldeiser en schuldenaar woonplaats hebben in verschillende EU-lidstaten.

Hoe verloopt de procedure?
Een schuldeiser die bijvoorbeeld een vordering heeft op een in één van de andere lidstaten (met uitzondering van Denemarken) woonachtige schuldenaar, kan zich tot de bevoegde rechter in die lidstaat wenden en verzoeken om de afgifte van een Europees betalingsbevel. In veel gevallen is de bevoegde rechter de rechter van de woonplaats van de schuldenaar.

De schuldeiser doet zijn verzoek tot afgifte van een Europees betalingsbevel door middel van een standaardformulier waarop hij gegevens met betrekking tot de vordering dient te vermelden, zoals de hoogte en grondslag van de vordering, de rentevoet en het bewijsmateriaal waarmee de schuldeiser zijn vordering kan onderbouwen. Het bewijsmateriaal zelf hoeft niet te worden meegezonden. De schuldeiser kan het formulier vervolgens rechtstreeks indienen bij het gerecht zonder de tussenkomst van een advocaat.

Het standaardformulier is in alle officiële talen van de lidstaten beschikbaar en kan vrijwel volledig aan de hand van op het formulier vermelde cijfercodes worden ingevuld. Dat heeft als voordeel dat bijvoorbeeld een Nederlandse schuldeiser die een Italiaans gerecht om de afgifte van een betalingsbevel wil verzoeken, maar de Italiaanse taal niet machtig is, toch het Italiaanse standaardformulier kan invullen aan de hand van de Nederlandse versie van dat formulier, zonder een vertaler in te hoeven schakelen.

Nadat de schuldeiser het verzoekformulier heeft ingediend toetst het gerecht of de schuldeiser het formulier correct en volledig heeft ingevuld en of de vordering gegrond lijkt. Als dat het geval is wordt binnen uiterlijk 30 dagen na de indiening van het verzoek een Europees betalingsbevel uitgevaardigd, dat samen met het verzoekformulier door het gerecht aan de schuldenaar wordt betekend of ter kennis wordt gebracht.

In het Europese betalingsbevel wordt aan de schuldenaar medegedeeld dat hij de geldvordering van de schuldeiser kan voldoen of verweer tegen het bevel kan voeren door binnen 30 dagen een verweerschrift in te dienen bij het gerecht. Ook voor dat verweerschrift bestaat een standaardformulier, dat eveneens aan de schuldenaar wordt gezonden. De schuldenaar kan simpelweg betwisten dat hij een schuld heeft aan de schuldeiser, zonder gehouden te zijn te vermelden op welke gronden die betwisting berust.

In het geval waarin de schuldenaar een verweerschrift heeft ingediend zijn er twee mogelijkheden: óf de procedure eindigt, óf de procedure wordt voortgezet als een normale procedure, waarin de standpunten van partijen uitvoerig worden getoetst. De procedure eindigt wanneer de schuldeiser op het verzoekformulier heeft ingevuld dat hij bij verweer van de schuldenaar de procedure wil beëindigen. Heeft de schuldeiser dat niet gedaan, dan zal de procedure worden voortgezet als een normale procedure volgens de nationale regels van procesrecht.

Voert de schuldenaar géén verweer en heeft hij evenmin de vordering van de schuldeiser voldaan, dan verklaart het gerecht het Europese betalingsbevel uitvoerbaar. De schuldeiser kan het Europese betalingsbevel vervolgens in alle lidstaten ten uitvoer leggen, zonder dat in die lidstaten eerst nog verlof voor de tenuitvoerlegging hoeft te worden verkregen.

Heroverweging
De Verordening laat ruimte voor de mogelijkheid dat een schuldenaar, die niet binnen 30 dagen na betekening of kennisgeving van het betalingsbevel verweer heeft gevoerd, om heroverweging van het betalingsbevel verzoekt. Heroverweging is onder meer mogelijk wanneer niet met zekerheid vaststaat dat de schuldenaar het betalingsbevel daadwerkelijk heeft ontvangen. Daarvan zou bijvoorbeeld sprake kunnen zijn wanneer het betalingsbevel niet in persoon aan de schuldenaar is overhandigd. Een gegronde heroverweging heeft tot gevolg dat het betalingsbevel haar geldigheid verliest.

Tot slot
Hoewel een schuldenaar door middel van een enkele betwisting van de vordering kan verhinderen dat het betalingsbevel uitvoerbaar wordt verklaard, zal het doorgaans voor een schuldeiser toch de moeite lonen om eerst te proberen door middel van de Europese betalingsbevelprocedure een executoriale titel jegens zijn schuldenaar te verkrijgen.

Gelet op de ervaringen in gewone procedures valt te verwachten dat in veel gevallen geen verweer zal worden gevoerd tegen een duidelijke en in ernst niet te betwisten grensoverschrijdende vordering. Voor de crediteur van zo'n vordering kan de Europese betalingsbevelprocedure aantrekkelijk zijn, omdat hij daarmee op eenvoudige wijze en zonder noemenswaardige kosten een executoriale titel tegen zijn schuldenaar kan verkrijgen.